Τα παιδιά δεν παραπονιούνται συνήθως για την όρασή τους κι αυτό συμβαίνει επειδή στην πραγματικότητα δεν συνειδητοποιούν καν ότι δεν βλέπουν καλά, πόσο μάλλον στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Συνεπώς, πολύ συχνά οι γονείς ανησυχούν ότι δεν μπορούν να αντιληφθούν αν το παιδί τους βλέπει καλά και αν έχει μια φυσιολογική οπτική συμπεριφορά για την ηλικία του ή όχι.

Ξεκινώντας από τη βρεφική ηλικία, καλό θα ήταν να προβληματιστούν αν:

• Μετά τον 2ο μήνα δεν κοιτάζει τους γονείς στα μάτια
• Μετά τον 3ο μήνα δεν ελέγχει το κεφάλι ή το κρατά σε πλάγια θέση
• Κάποιο μάτι στραβίζει (δεν ευθυγραμμίζεται με το άλλο)
• Μετά τον 4ο μήνα δεν απλώνει το χέρι του για να πιάσει αντικείμενα
• Τα δύο μάτια δεν φαίνονται ίδια ή κινούνται παράξενα
• Η κόρη του ματιού λευκάζει (π.χ. σε φωτογραφίες ή και σε άμεση οπτική επαφή σε συγκεκριμένες βλεμματικές θέσεις)

Κατά τη διάρκεια της προσχολικής ηλικίας, ανησυχητικά σημάδια για τον γονιό ενός νηπίου είναι τα ακόλουθα:

• Δε χαμογελάει
• Πηγαίνει πολύ κοντά σε οθόνες
• Τρίβει συχνά τα μάτια του ή βλεφαρίζει έντονα
• Δεν αναγνωρίζει εύκολα πρόσωπα
• Δεν παίζει με τουβλάκια, παζλ κτλ. και αποφεύγει γενικά δραστηριότητες της ηλικίας του
• Άργησε να περπατήσει
• Σκοντάφτει συχνά
• Κάποιο μάτι στραβίζει

Στη φάση της σχολικής ηλικίας, “ύποπτα” σημάδια σε σχέση με την όραση μπορεί να είναι ότι:

• Δε συγκεντρώνεται
• Έχει θολή ή διπλή όραση
• Κοιτάζει από το πλάι για να δει κάτι
• Παραπονιέται συχνά για πονοκεφάλους (σε εβδομαδιαία βάση)
• Εμφανίζει δυσκολίες στα σχολικά και αθλητικά του καθήκοντα
• Παρουσιάζει αναπτυξιακές διαταραχές ή κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας

Στις παραπάνω λοιπόν περιπτώσεις, θα πρέπει να πραγματοποιείται ένας πλήρης παιδο-οφθαλμολογικός έλεγχος, ώστε να διαγνωστούν εγκαίρως και να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά πιθανά οφθαλμολογικά προβλήματα.

Τα συνηθέστερα προβλήματα όρασης των παιδιών

Μυωπία: Το παιδί βλέπει θολά τα μακρινά αντικείμενα, ενώ πιο καθαρά τα κοντινά.

Υπερμετρωπία: Χαρακτηρίζεται και ως το αντίθετο της μυωπίας, καθώς το παιδί βλέπει πιο κουραστικά/θολά τα κοντινά αντικείμενα, ενώ αντιθέτως πιο ξεκούραστα/καθαρά τα μακρινά.

Αστιγματισμός: Στον αστιγματισμό οι ακτίνες του φωτός διαθλώνται ανομοιόμορφα σε διάφορες περιοχές του κερατοειδούς, με αποτέλεσμα να δημιουργούν μία παραμορφωμένη εικόνα

Στραβισμός: Τα μάτια του παιδιού δεν κινούνται παράλληλα και δεν κοιτάζουν στην ίδια κατεύθυνση. Το ένα μάτι μπορεί να κοιτάζει μπροστά, ενώ το άλλο να κοιτάζει προς τα πάνω, προς τα κάτω, προς τα μέσα ή προς τα έξω. Είναι απαραίτητη η αντιμετώπιση του στραβισμού με ειδικά γυαλιά ή χειρουργική επέμβαση, διαφορετικά ο εγκέφαλος μπορεί να αρχίσει να αγνοεί το στραβό μάτι για να αποφύγει τη διπλή όραση, καθιστώντας το μόνιμα «τεμπέλικο». εικόνα

Αμβλυωπία: Αποκαλείται και «τεμπέλικο μάτι», καθώς στο μάτι αυτό δεν έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά η όραση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Ένα παιδί μπορεί να εμφανίσει αμβλυωπία αν δεν ακολουθήσει έγκαιρη διόρθωση ή θεραπεία για προβλήματα όπως διαθλαστικές ανωμαλίες, στραβισμό, βλεφαρόπτωση ή καταρράκτη.

Η παιδική όραση με αριθμούς

• Το 5–10% των παιδιών προσχολικής ηλικίας και το 25% των παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν κάποιο διαθλαστικό πρόβλημα.
• Το 80% των οφθαλμικών παθήσεων που οδηγούν σε μόνιμη βλάβη της όρασης, αν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, θεραπεύονται.
• Το 80% όσων αντιλαμβάνεται, κατανοεί και θυμάται ένα παιδί, εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα του οπτικού του συστήματος.
• Το 2050, το 50% του πληθυσμού του πλανήτη θα πάσχει από μυωπία.
• 5 έως 7 στα 100 παιδιά έχουν σημαντικό πρόβλημα όρασης και οι γονείς δεν το γνωρίζουν.